Logopeda



Godziny Pracy logopedy

 


Zajęcia logopedyczne w przedszkolu 
Na przełomie września i października w przedszkolu przeprowadzane jest przesiewowe badanie mowy. Na podstawie przesiewowego badania mowy wyłonione są dzieci, które objęte są opieką logopedyczną. Czas trwania zajęć logopedycznych uzależniony jest od możliwości i potrzeb dziecka. Na zajęciach prowadzone są ćwiczenia, które mają na celu:
– usprawnianie motoryki narządów artykulacyjnych
– rozwijanie sprawności aparatu oddechowego
– doskonalenie sprawności fonacyjnych
– doskonalenie zdolności rozumienia mowy
– rozwijanie percepcji słuchowej
– usprawnianie motoryki małej
– wypracowanie poprawnej artykulacji zaburzonych głosek
– wzbogacanie zasobu słownictwa
– kształcenie poprawnego stosowania form gramatycznych
– rozwijanie sprawności językowej
– rozbudzanie motywacji do mówienia
– wytwarzanie pozytywnych relacji
– budzenie wiary we własne możliwości
– doprowadzenie dziecka do sukcesu terapeutycznego na miarę indywidualnych możliwości.

Rozwój mowy dziecka 
Według Leona Kaczmarka w rozwoju mowy wyodrębnia się cztery okresy ( w nawiasach podano lata ramowe): okres melodii ( 0-1); okres wyrazu ( 1-2); okres zdania ( 2-3 ); okres swoistej mowy dziecięcej ( 3-7) .

Okres melodii:
Początkowo dziecko komunikuję się z dorosłymi za pomocą krzyku. To właśnie krzyk jest ćwiczeniem narządów artykulacyjnych- wdech- krótki, wydech- powolny, długi. Poprzez ssanie, przełykanie, a nawet płacz dziecko nabywa doświadczenia w kontrolowaniu przepływającego przez usta i nos powietrze, ćwiczy także w sposób nieświadomy niektóre narządy artykulacyjne .

Okres wyrazu:
Charakterystycznym zjawiskiem w okresie tworzenia przez dziecko pierwszych wyrazów są onomatopeje. Do najbardziej powszechnych zaliczyć należy naśladownictwo odgłosów zwierząt(…). Często inicjatorami są dorośli

Okres zdania:
W tym czasie mowa ulega dalszemu doskonaleniu. Dziecko powinno już wypowiadać głoski: p, b, m oraz zmiękczone: pi, bi, mi, f, w, fi, wi, ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi, k, g, ch, t, d, n, l Wymawiane głoski nie zawsze są pełnowartościowe, a czasem zwłaszcza w trudniejszych zestawieniach- bywają zastępowane innymi, łatwiejszymi głoskami, w skutek małej sprawności narządów artykulacyjnych .

Okres swoistej mowy dziecięcej
W okresie swoistej mowy dziecięcej następuje ostateczne opanowanie pełnego zasobu fonemów języka ojczystego oraz dalsze doskonalenie systemów morfologicznego i składniowego. Dziecko bogaci zasób słownika czynnego i biernego, Poznając otaczający świat zadaje dorosłym mnóstwo pytań, oczekując wyczerpujących odpowiedzi.

Najczęściej spotykane problemy z mową 
Wady wymowy w polskim piśmiennictwie przyporządkowane są do terminu dyslalia. Pod tym jednym pojęciem kryją się różnego rodzaju zaburzenia i wady artykulacyjne spowodowane różnorodnymi czynnikami.

Dyslalia polega na niemożności prawidłowego wymawiania jednego, kilku, kilkunastu, a nawet wszystkich dźwięków (bełkot) – dotyczy zaburzeń dźwiękowej strony języka objawiających się:
• zniekształceniem głosek (ich deformacją),
• zastępowaniem głosek (substytucją),
• opuszczaniem głosek (elizją).
W wyniku powyższych wad brzmienie mowy odbiega od ogólnie przyjętej normy wymawianiowej.

Według klasyfikacji foniatrycznej do dyslalii zalicza się następujące wady wymowy: • sygmatyzm, czyli nieprawidłową realizację głosek dentalizowanych: (Ś, Ź, Ć, DŹ, S, Z, C, DZ, SZ, Ż, CZ, DŻ)
• rotacyzm, czyli nieprawidłową realizację głoski R
• kappacyzm, czyli nieprawidłową realizację głoski K
• gammacyzm, czyli nieprawidłową realizację głoski G
• lambdacyzm, czyli nieprawidłową wymowę głoski L
• betacyzm, czyli nieprawidłową realizację głoski B
• mowę bezdźwięczną, czyli wymawianie głosek dźwięcznych jak ich bezdźwięczne odpowiedniki
• rynolalia (nosowanie)
• palatolalia
• inne odchylenia od normalnej artykulacji.

Etapy korekcji wad wymowy 
1. Ćwiczenia przygotowawcze w formie zabawy.
2. Wywołanie prawidłowej głoski.
3. Utrwalenie prawidłowej wymowy głoski w logotomach i grupach spółgłoskowych.
4. Utrwalenie prawidłowej wymowy danej głoski w wyrazach (w nagłosie, w śródgłosie, wygłosie).
5. Utrwalanie prawidłowej wymowy głoski w zestawach wyrazowych, wyrażeniach dwuwyrazowych.
6. Prawidłowa wymowa danej głoski w zdaniach (krótszych potem dłuższych).
7. Prawidłowa wymowa głoski w wierszykach, krótkich tekstach czytanych i mówionych z pamięci w gabinecie logopedycznym.
8. Prawidłowa wymowa danej głoski w każdej sytuacji życia codziennego.

ĆWICZENIA ODDECHOWE: 
Ćwiczenia oddechowe poprawiają wydolność oddechową, sprzyjają wydłużeniu fazy wydechowej, co powoduje poprawę jakości mowy. Ćwiczenia prowadzoną są najczęściej w formie zabawowej, przy wykorzystaniu różnych środków, np. piórek piłeczek, wody mydlanej, chrupek, wiatraczków itp. Są także wplatane w opowieści i zabawy ruchowe.

Przykłady:
1. Wydech nosem (usta zamknięte) i wydech ustami.
2. Dmuchanie na płomień świecy.
3. Dmuchanie na piłeczkę pingpongową, wyścigi piłeczek.
4. Dmuchanie na kulkę z waty, na wiatraczek.
5. Chłodzenie „gorącej zupy” – dmuchanie ciągłym strumieniem.
6. „Zdmuchiwanie mlecza” – długo, aż spadną wszystkie nasionka.
7. Chuchanie na zmarznięte ręce.
8. Naśladowanie lokomotywy – wydmuchiwanie ‘nadmiaru pary” – fff, szszsz.
9. Naśladowanie balonika – wypuszczanie powietrza z jednoczesnym odgłosem „sssss”.
10. Nadmuchiwanie balonika.
11. Naśladowanie syreny – „eu-eu-eu”, ‘au-au-au” – na jednym wydechu.
12. Wyścigi chrupek – dmuchanie w parach.

ĆWICZENIA SPRAWNOŚCI MOTORYCZNEJ NARZĄDÓW MOWY 
Celem tej grupy jest przygotowanie artykulatorów do wykonywania bardziej skomplikowanych ćwiczeń oraz zwiększenie ich ogólnej sprawności motorycznej.

Przykładowe ćwiczenia sprawności motorycznej narządów mowy

Język
 skierowanie języka w różne strony
 oblizywanie warg
 wysuwanie języka jak najdalej i cofanie go w głąb jamy ustnej
 podnoszenie języka do dziąseł
 liczenie językiem górnych i dolnych zębów
 dotykanie językiem do nosa i brody
 wypychanie językiem policzków
 kląskanie
 mlaskanie
 robienie „rulonika”
 masowanie językiem podniebienia twardego

wargi
 rozciąganie i zaokrąglanie warg
 mocne zaciskanie warg
 nakładanie jednej na drugą
 cmokanie
 gwizdanie
 ruszanie zamkniętymi ustami
 ssanie warg
 wciąganie warg, aż do uwidocznienia się zębów
 hiperpoprawne wymawianie połączeń samogłoskowych
 utrzymanie ołówka między wargami usta zaciśnięte w „ryjek” następnie uśmiech

żuchwa
 otwieranie ust najszerzej jak można
 naprzemienne otwieranie i zamykanie ust w różnych tempie
 ruchy żuchwą w każdym kierunku
 żucie gumy
 podsuwanie dolnej wargi pod górne zęby chwytanie dolnymi zębami górnej wargi

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE PODNIEBIENIE MIĘKKIE 
• Zmęczony piesek – język wysunięty z szeroko otwartych ust, wdychanie i wydychanie powietrza ustami.
• Chory krasnoludek – kaszlenie z językiem wysuniętym z ust.
• Balonik – nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach, następnie wypuszczanie nosem.
• Biedronka, parasol, sukienka itp. – przysysanie kolorowych kółeczek poprzez wciąganie powietrza przez rurkę i przenoszenie na obrazek biedronki i innych obrazków.
• Śpioch – chrapanie na wdechu i wydechu.
• Kukułka i kurka – wymawianie sylab: ku – ko, ku -ko, uku – oko, uku – oko, kuku – koko, kuku – koko.

Zalecenia i rady dla rodziców. 
Zalecenia i rady dla rodziców. W terapii logopedycznej oprócz logopedy i dziecka niezbędnym ogniwem warunkującym sukces terapii jest współpraca z rodzicami, wychowawcami. Jeżeli u dziecka stwierdzono wadę wymowy i uczęszcza ono na terapię logopedyczną, rodzice powinni pamiętać o tym, że terapia ta ma miejsce nie tylko podczas zajęć logopedycznych. Skuteczność terapii ściśle uzależniona jest od współpracy rodziców z logopedą. Tylko wówczas, gdy współpraca ta ma rzeczywiście miejsce – terapia przynosi rezultaty.

Oto wskazówki dla rodziców uczęszczających na terapię logopedyczną
1. Nawiązanie kontaktu z logopedą w celu uzyskania informacji o stanie mowy dziecka i otrzymania informacji na temat pracy dziecka w domu.
2. Dopilnowanie aby dziecko systematycznie uczęszczało na zajęcia logopedyczne.
3. Utrwalenie z dzieckiem opanowanego materiału w ramach ćwiczeń domowych. Materiał do ćwiczeń zawarty jest w zeszycie, który dziecko przynosi na zajęcia.
4. Systematyczne, codzienne prowadzenie ćwiczeń z dzieckiem.
5. Prowadzenie ćwiczeń domowych w atmosferze spokoju, zrozumienia trudności dziecka (pośpiech i nerwowość utrudniają przyswajanie materiału).
6. Chwalenie dziecka nawet za minimalne osiągnięcia co mobilizuje do wysiłku.


Bibliografia
1. DEMEL Genowefa , Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola, Warszawa 1978.
2. KACZMAREK Leon , Kształtowanie się mowy dziecka. Prace Komisji Filologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk,T.XV.z.2. Poznań 1953.
3. Podstawy neurologopedii pod red. Tadeusza Gałkowskiego, Elżbiety Szeląg, Grażyny Jastrzębowskiej, Opole 2005.

Brak możliwości komentowania.